Κόκκινα δάνεια -Τσιμέντο να γίνουν

Publicspace by Kostas Kourounis

Όσο οι κυβερνήσεις* δυσκολεύονται να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, άλλο τόσο οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στα μετρητά και στην επιχειρηματικότητα. Γι’ αυτό και τα ακίνητα, σε όλη τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας μέχρι σήμερα, αποτελούσαν την ασφαλέστερη τοποθέτηση των αποταμιεύσεων και ταυτόχρονα την καλύτερη άμυνα του πολίτη απέναντι σε πολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες. Για τις οποίες αβεβαιότητες ποτέ δεν ήταν υπεύθυνος. Και ας τον λέει ο Προφήτης του Αρκά ανόητο και συμφεροντολόγο. Η κουτοπονηριά είναι ένα λεπτό στρώμα πάγου πάνω απ’ το οποίο μπορεί να περάσουν αρκετοί, αλλά ένας ολόκληρος λαός θα πνιγεί.

Όταν ο κ. Τσίπρας έλεγε ότι θα καταργήσει τον ΕΝΦΙΑ διότι είναι παράλογος φόρος, δεν έλεγε ψέματα, το εννοούσε. Απλά έπρεπε να μείνει λίγους μήνες στην εξουσία για να ανακαλύψει κάτι που όλοι όσοι εργάζονται ή επιχειρούν για να ζήσουν γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες: ότι πολυτιμότερο αγαθό στην Ελλάδα δεν θεωρούνται 150 μετοχές της Microsoft αλλά 150 τετραγωνικά σε ένα βουνό δίπλα σε ένα ρέμα. Έτσι, ο κ. Τσίπρας ανακάλυψε ότι, πέρα από τα ακίνητα, δεν του μένουν και πολλά άλλα για να φορολογήσει.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με όλους τους διεθνείς δείκτες, είναι η πλέον ακατάλληλη δυτική χώρα για να επιχειρήσει κανείς με σκοπό το κέρδος. Αυτή η πικρή αλήθεια που χαρακτηρίζει τη νεότερη ιστορία μας, προκάλεσε αλλεπάλληλα κύματα κερδοσκοπίας πάνω στη γη: Αυθαίρετη κατάτμηση, δεκάδες γενιές αυθαιρέτων, συστηματικές καταπατήσεις δασικών και δημόσιων κτημάτων και τελικά την αφύσικη δυσκαμψία του Δημοσίου να εγκρίνει έγκαιρα επαρκείς επεκτάσεις σχεδίων πόλης.

Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες χώρες που δυσλειτουργούν πολιτικά και οικονομικά, η ακίνητη περιουσία αποτελεί άσυλο και όχι «νεοπλουτίστικο» όνειρο, όπως απαξιωτικά λένε ορισμένοι. Γι’ αυτόν τον λόγο το «Χαράτσι» και ο ΕΝΦΙΑ θεωρούνται (και είναι) άδικοι φόροι. Διότι επιτίθενται κατά του πολυτιμότερου περιουσιακού στοιχείου του πολίτη.

Και σαν να μην έφταναν οι φόροι κατοχής σαν τον ΕΝΦΙΑ, υπάρχουν πολλαπλοί φόροι εισοδήματος, πιστοποιητικά, βάρη από δάνεια και υποθήκες, εισφορές, βεβαιώσεις, συμβολαιογραφικά έξοδα, κτηματολογικά έξοδα, δασικά έξοδα κ.λπ. Αυτός ο ατελείωτος κατάλογος βαρών προκάλεσε στις αξίες των ακινήτων τέτοια πτώση, που πολίτες σπεύδουν να αποποιηθούν διαθήκες αν υπάρχουν κληρονομούμενα ακίνητα. Παράλληλα, η απαξίωση της ακίνητης περιουσίας έφερε τους δανειολήπτες μπροστά σε ένα απρόσμενο παράδοξο: Η δόση του δανείου του είναι πολλαπλάσια από το αντίστοιχο ενοίκιο που θα μπορούσε να δίνει για το ίδιο ή και καλύτερο σπίτι.

Αντιλαμβάνεται κανείς ότι η βιασύνη του «να τελειώνουμε» με τα κόκκινα δάνεια μπορεί να είναι ασπιρίνη για τον πονοκέφαλο των τραπεζών. Όμως από την άλλη πλευρά, μένουν στον αέρα πολίτες που δανείστηκαν με τις καλύτερες προθέσεις αποπληρωμής του δανείου τους. Όμως η οικονομία, σίγουρα όχι με ευθύνη του δανειολήπτη, κατέρρευσε. Το αποτέλεσμα είναι ο δανειολήπτης να μην μπορεί να πληρώσει και τους φόρους και τον ΕΝΦΙΑ και τη δόση του δανείου, και να μείνουν λεφτά για να τραφεί και να ενδυθεί.

Για να δούμε όμως τι συμβαίνει με τα κόκκινα δάνεια.

Αυτή την περίοδο, χονδρικά, οι τράπεζες έχουν φορτωθεί με 110 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Από αυτά, παραπάνω από τα μισά είναι επιχειρηματικά, εταιρικά και καταναλωτικά, ενώ ένα μέρος ανήκει στο «κακό» κομμάτι τραπεζών που εκκαθαρίστηκε. Τα στεγαστικά είναι της τάξης των 26 δισ. ευρώ, από τα οποία παραπάνω από τα μισά είναι για πρώτη κατοικία. Συνεπώς δεν υπάρχουν «κόκκινα δάνεια» γενικώς και αορίστως. Αν τα κόκκινα δάνεια είναι πέντε ευρώ, τα τρία είναι επιχειρηματικά, το ενάμισι είναι στεγαστικό (από τα οποία το ένα για πρώτη κατοικία) και το μισό είναι καταναλωτικό.

Συνεπώς, εάν τα κόκκινα στεγαστικά δεν τύχουν ειδικού χειρισμού, 450.000 δανειολήπτες θα χάσουν το ακίνητό τους. Οι μισοί από αυτούς, αυτοί που δανείστηκαν για πρώτη κατοικία, θα βρεθούν με τις βαλίτσες τους στο πεζοδρόμιο. Μοναδικό αποτέλεσμα θα είναι η πρόκληση ακόμα μακρύτερης στασιμότητας στην αγορά ακινήτων η οποία θα αποδειχθεί τοξική για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη: Δανειολήπτες, ιδιοκτήτες, επιχειρηματίες, τράπεζες και πολιτεία, όλοι θα βρεθούν να κοιτάνε ο ένας τον άλλο με το απορημένο ύφος «Τι έγινε, ρε παιδιά;» του Σπύρου Παπαδόπουλου.

Αγία Παρασκευή, 25/11/2017
Κώστας Κουρούνης
πολιτικός μηχανικός πολεοδόμος

___
* Το άρθρο αυτό, με περικοπές της τελευταίας στιγμής, δημοσιεύθηκε στην FREESUNDAY του Κύρτσου στις 26/11/2017.


Σχολιάστε το άρθρο - Η άποψή σας μετράει!