10.9 C
Athens
Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου 2019
ΑΡΧΙΚΗ ΑΡΘΡΑ Ποιος δεν θέλει το σχέδιο πόλης;

Ποιος δεν θέλει το σχέδιο πόλης;

Από την εποχή του Πλάτωνα, τότε που διατυπώθηκαν οι πρώτες σκέψεις για την «ιδανική πόλη» πέρασαν 24 αιώνες, στη διάρκεια των οποίων η γη, από 250 εκατομμύρια, έφτασε να κατοικείται από 7,5 δισεκατομμύρια ψυχές, ενώ ο πληθυσμός της, από σχεδόν αποκλειστικά αγροτικός, εδώ και 10 χρόνια μετατράπηκε σε κυρίως αστικό. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το 55% του πληθυσμού της γης (4,1 δισ.) ζει σε πόλεις, ποσοστό που στην Ελλάδα αγγίζει το 78%. Η ποιότητα λοιπόν του αστικού περιβάλλοντος, η πόλη μας, θα μας απασχολεί όλο και εντονότερα. Είτε το θέλουμε, είτε όχι. Είτε ξέροντας τι πρέπει να κάνουμε, είτε χωρίς να ξέρουμε.

Κάποτε η ίδρυση και η επέκταση μιας πόλης ήταν θέμα πολιτικό ή στρατιωτικό, ενώ η οργάνωσή της, το «σχέδιό» της, ήταν προϊόν εμπειρίας της διοίκησης. Τώρα πλέον η πολεοδομία και ο γενικότερος σχεδιασμός του χώρου πήρε τη μορφή μιας ολοκληρωμένης τεχνικής και πολιτικής διεργασίας με στόχο την ανάπτυξη, τη χρήση και την προστασία της αστικής γης, της εξασφάλισης της αγροτικής παραγωγής και της βιώσιμης χρήσης του περιβάλλοντος. Εφόσον φυσικά ο σχεδιασμός γίνεται όταν πρέπει, εκεί που πρέπει και όπως πρέπει.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Όμως, επειδή ακριβώς ο πολεοδομικός σχεδιασμός καθοδηγεί την εξέλιξη των αστικών, των προαστιακών και των αγροτικών περιοχών της χώρας, είναι αυτός που ευθύνεται και για τον προγραμματισμό για τη χρήση και την ανάπτυξη των φυσικών πόρων, της αγροτικής και της γεωργικής γης, καθώς και για την προστασία των περιοχών με φυσική και περιβαλλοντική σημασία. Με λίγα λόγια, ο σχεδιασμός του χώρου είναι συνδεδεμένος με την οικονομική ανάπτυξη και – υπό προϋποθέσεις – μπορεί να την προκαλέσει ή και να την αναστείλει.

Κάτω από αυτό το πρίσμα, οι πολιτικές παρεμβάσεις στον πολεοδομικό σχεδιασμό είναι όλο και συχνότερες και συμβαίνουν όταν ασκείται επιρροή για να διαταραχθεί ή να παρεμποδιστεί η διαδικασία του σχεδιασμού προκειμένου να ικανοποιηθούν εφήμερες πολιτικές προτεραιότητες (εκλογές) ή για να εξασφαλιστεί η μεροληψία υπέρ συγκεκριμένων ομάδων (πολιτικό ακροατήριο).

Οι παρεμβάσεις στον πολεοδομικό σχεδιασμό είναι κατά κανόνα αθέμιτες και προκαλούν ένα κακό, ανεπίκαιρο σχέδιο πόλης, φέρνοντας τα στελέχη της διοίκησης σε αμηχανία κατά την εφαρμογή του, με αποτέλεσμα την ατολμία στη λήψη αποφάσεων και, συνολικά, την υπέρμετρη καθυστέρηση στην παραγωγή υποδομών, την απώλεια πόρων και, εν τέλει, την παρακώλυση της αναπτυξιακής διαδικασίας.

Το αποτέλεσμα του καθοδηγούμενου σχεδιασμού είναι σχέδια πόλης τύπου «σούπα», δηλαδή χωρίς προφανή στόχο, χωρίς ιεράρχηση προτεραιοτήτων και εντέλει χωρίς μέλλον, τινάζοντας στον αέρα την αρτιότητα και την ακεραιότητα του σχεδιασμού. Βέβαια, το κακής ποιότητας (και ακόμη περισσότερο το ανύπαρκτο) σχέδιο πόλης έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ασφάλεια των οικιστικών περιοχών για έναν ακόμη λόγο: Απενοχοποιεί την αυθαιρεσία.

ΕΚΛΟΓΕΣ 2019

Δυστυχώς, όλο και πιο συχνά ακούμε υποψήφιους να μοιράζουν πάσης φύσεως υποσχέσεις χωρίς να γνωρίζουν ούτε με ποιον τρόπο, ούτε εάν όντως μπορούν να τις εκπληρώσουν. Αργά ή γρήγορα, αυτές οι υποσχέσεις μετατρέπονται σε μοχλό άσκησης πολιτικής πίεσης με όχι σπάνιο αποτέλεσμα την καθυστέρηση ή και την ακύρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού όταν δεν βολεύει αυτούς που εισέπραξαν υποσχέσεις.

Κατά τον απολογισμό, πόσες φορές δεν ανακαλύψαμε ότι κάποιο έργο για να ολοκληρωθεί χρειάστηκε τον διπλάσιο χρόνο και τα τετραπλάσια χρήματα από αυτά που υπολογίζαμε; Πόση σπατάλη πόρων και πόσες ανατροπές χρονοδιαγραμμάτων και προϋπολογισμών αντέχουμε ακόμα; Πόσες πλημμύρες και πόσες πυρκαγιές θα πρέπει να υποστούμε ακόμα, μέχρι να καταλάβουμε ότι ο ακηδεμόνευτος πολεοδομικός σχεδιασμός μόνο πολυτέλεια δεν είναι;

Μια προεκλογική χρονιά σαν το 2019 προσφέρεται για να ενημερώσουμε όσους καλοπροαίρετους υποψήφιους πιθανόν να τους διαφεύγει, για το άρθρο 24 του Συντάγματος και να τους ζητήσουμε να δεσμευτούν ότι θα το τιμήσουν. Σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος, θεμελιώδης υποχρέωση της πολιτείας είναι η εξυπηρέτηση της λειτουργικότητας των οικισμών και η εξασφάλιση των καλύτερων δυνατών όρων διαβίωσης των κατοίκων τους.

Αγία Παρασκευή, 15/2/2019
Κώστας Κουρούνης
πολεοδόμος πολιτικός μηχανικός

Κώστας Κουρούνης
Υπεύθυνος για την πρωτοβουλία Publicspace.gr είναι ο πολιτικός μηχανικός Κώστας Κουρούνης, μελετητής πολεοδομικών και ρυθμιστικών σχεδίων.

ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ

Τα Προλεγόμενα στα “Θεόκτιστα”

Έχουμε να κάνουμε, λοιπόν, με τοπία και με σπίτια, που λες και τα ‘χουνε χτίσει και κάποιοι Θεοί και όχι μονάχα ανθρώπινα χέρια. Γι’ αυτό και ΘΕΟΧΤΙΣΤΑ.

Προς παραχώρηση δέκα λιμάνια

Την Πέμπτη 14 Φεβρουαρίου στην Επιτροπή Εμπορίου και Παραγωγής της ελληνικής Βουλής, ξεκίνησε η συζήτηση του σχεδίου νόμου που αφορά την αξιοποίηση των περιφερειακών...

Ποιος δεν θέλει το σχέδιο πόλης;

Από την εποχή του Πλάτωνα, τότε που διατυπώθηκαν οι πρώτες σκέψεις για την «ιδανική πόλη» πέρασαν 24 αιώνες, στη διάρκεια των οποίων η γη,...

Λύση συμψηφισμού προστίμων για χιλιάδες δασικά αυθαίρετα

Λύση συμψηφισμού των πληρωμένων προστίμων τακτοποίησης αυθαιρέτου με τα νέα δασικά πρόστιμα, που προβλέπει το νομοσχέδιο για τις οικιστικές πυκνώσεις προωθεί το ΥΠΕΝ για...

Η πόλη από το ύψος των 95 εκατοστών

Υπάρχει σοβαρός λόγος που ακόμα και οι φανατικότεροι κάτοικοι του κέντρου, προσπαθούν να μετακινηθούν στα προάστια μόλις γίνουν γονείς: Διότι τα παιδιά είναι δυσανάλογα ευάλωτα στις μεγάλες πόλεις. Σκαλώνουν πιο εύκολα στα γρανάζια της.